ΕΞΩ Η ΣΤΕΝΟΧΩΡΙΑ

Έζησα μέσα στα βάθη της φτώχειας και της αρρώστιας.

Όταν οι άνθρωποι με ρωτούσαν πώς άντεξα σ’ όλ’ αυτά τα βάσανα, τους απαντώ πάντα με τον ίδιο τρόπο: «Άντεξα χθες. Μπορώ ν’ αντέξω και σήμερα. Και δεν επιτρέπω στον εαυτό μου να σκεφτεί το τι μπορεί να συμβεί αύριο».

Γνώρισα τη θέληση, την αγωνία, τον αγώνα και την απελπισία. Πάντα μου ήμουν υποχρεωμένη να εργάζομαι πέρα απ’ το όριο των δυνάμεών μου.

Ωστόσο δε λυπάμαι τον εαυτό μου, δε χύνω δάκρυα για τις περασμένες και φευγάτες πια θλίψεις· δε ζηλεύω τις γυναίκες που απολαμβάνουν όσα εγώ δε μπόρεσα να χαρώ. Γιατί έζησα. Αυτές μόνο υπήρξαν. Ήπια ως την τελευταία του σταγόνα το ποτήρι της ζωής. Εκείνες μόνο που γεύτηκαν το άρωμά του. Γνώρισα πράγματα που δε θα τα μάθουν ποτέ. Είδα πράγματα που εκείνες κράτησαν κλειστά τα μάτια τους, για να μη τα δουν. Μόνο οι γυναίκες που τα μάτια τους πλύθηκαν από δάκρυα, έχουν ξεκάθαρο τ’ όραμα που τις κάνει να νιώθουν σαν αδελφές του κόσμου ολόκληρου.

Σπούδασα στο μεγάλο Πανεπιστήμιο της Ανέχειας, μια φιλοσοφία που καμιά γυναίκα που πέρασε μια εύκολη ζωή δε θα τη μάθει ποτέ. Έμαθα να ζω την κάθε μέρα όπως έρχεται και να μη δανείζομαι στενοχώριες απ’το αύριο. Είναι η σκοτεινή απειλή του μέλλοντος που μας κάνει δειλούς. Εδιωξα τούτο το φόβο από μέσα μου επειδή η εμπειρία με δίδαξε ότι όταν ο καιρός θα’ρθει για να συμβεί αυτό που φοβάμαι, θα’χω ταυτόχρονα τη δύναμη και τη σοφία για να τ’ αντιμετωπίσω. Οι μικροστενοχώριες δεν έχουν πια καμιά δύναμη πάνω μου.

Εμαθα να μην περιμένω πολλά απ’ τους ανθρώπους κι ωστόσο εξακολουθώ να’μαι ευτυχισμένη με το φίλο που δεν είναι απόλυτα ειλικρινής μαζί μου ή με τη γνωστή μου που με κουτσομπολεύει. Πάνω απ’ όλα έχω αποκτήσει μια αίσθηση χιούμορ, επειδή υπάρχουν ένα πλήθος πραγμάτων που μπορούν να σε κάνουν να κλάψεις ή να γελάσεις ταυτόχρονα. Κι όταν μια γυναίκα μπορεί ν’ αστειευτεί με τα βάσανά της αντί να την πιάσει υστερία, τίποτα πια δεν είναι δυνατό να την πληγώσει. Δε λυπάμαι για τα βάσανα που πέρασα, γιατί μεσ’ απ’ αυτά άγγιξα τη ζωή σ’ όλες της τις πλευρές. Κι άξιζε την τιμή που την πλήρωσα.

«Δεν περίμενα να ζήσω για να δω την αυγή»

Η ιστορία του Ζ.Σ. Πέννεϋ. Στις 14 Απριλίου 1902, ένας νέος άντρας με 500 δολλάρια μετρητά κι ένα εκατομμύριο δολλάρια αποφασιστικότητα, άνοιξε ένα κατάστημα ξηρών καρπών στο Κέμμερερ του Γουαίόμιγκ - μια μικρή πόλη ανθρακωρύχων, με 1.000 περίπου κατοίκους, που βρισκόταν πλάι στο σταθμό του παλιού τραίνου. Αυτός ο νεαρός κι η γυναίκα του έμεναν στη σοφίτα πάνω απ' το μαγαζί τους, χρησιμοποιώντας ένα άδειο κασόνι για τραπέζι και μικρότερα κασόνια για καρέκλες. Η γυναίκα τύλιγε το μωρό της σε μια κουβέρτα και το’βαζε να κοιμάται κάτω απ’ το ταμείο όπου εργαζόταν εκείνη, βοηθώντας τον άντρα της. Σήμερα μια ολόκληρη αλυσίδα καταστημάτων ξηρών τροφών και καρπών σ’ ολόκληρο τον κόσμο φέρνει τ’ όνομά του : Ζ.Σ. Πέννεϋ - πάνω από 1.600 τέτοια μαγαζιά υπάρχουν σ’ ολόκληρη την Αμερική. Τελευταία δείπνησα με τον κ. Πέννεϋ και μου μίλησε για την πιο δραματική στιγμή της ζωής του.

Εδώ και πολλά χρόνια πριν, πέρασε μια πολύ δύσκολη εμπειρία και μου είπε: « Ήμουν στενοχωρημένος και απελπισμένος. Οι στενοχώριες μου δεν είχαν καμιά σχέση με την επιχείρησή μου. Η εταιρεία μου πήγαινε καλά, αλλά εγώ προσωπικά είχα κάνει μερικές λαθεμένες τοποθετήσεις πριν από την οικονομική κρίση του 1929. Όπως πολλοί άλλοι στενοχωριόμουν γι’ αυτές τις συνθήκες που εγώ, κατά κανένα τρόπο δεν ήμουν υπεύθυνος.

Ήμουν τόσο πολύ στενοχωρημένος ώστε αρρώστησα. Έπαθα την εξαιρετικά επίπονη αρρώστια που τη λένε «έρπη». Συμβουλεύτηκα ένα φίλο μου γιατρό, που είμασταν συμμαθητές απ’ το Γυμνάσιο στο Χάμιλτον του Μισσούρι, τον δρα Έλμερ Έγγλεστον, διευθυντή του σανατόριου στο Μπάτλ Κρήκ του Μίτσιγκαν. Ο δρ. Έγγλεστον μου είπε να μείνω στο κρεβάτι και με προειδοποίησε ότι ήμουν πολύ άρρωστος. Έπρεπε να κάνω αυστηρή θεραπεία. Αλλά σε τίποτα δε βοήθησε. Γινόμουν χειρότερα μέρα με την ημέρα. Ήμουν τσακισμένος ψυχικά και σωματικά, απελπισμένος, ανίκανος να δω και την παραμικρή λάμψη ελπίδας στη ζωή μου. Δεν είχα κανένα σκοπό πια. Πίστευα πως δε μου απόμεινε ούτ’ ένας φίλος σ’ αυτό τον κόσμο, πως ακόμη κι η οικογένειά μου ήταν εναντίον μου. Μια βραδιά ο δρ. Έγγλεστον μου’δωσε ένα καταπραϋντικό, αλλ’ η επίδρασή του γρήγορά πέρασε και ξύπνησα με το συναίσθημα πως αυτή ήταν η τελευταία νύχτα της ζωής μου. Σηκώθηκα απ’ το κρεβάτι, έγραψα αποχαιρετιστήριες επιστολές στη γυναίκα μου και στο γιο μου, λέγοντάς τους ότι δεν περίμενα να ζήσω για να δω την αυγή...

Όταν ξύπνησα το άλλο πρωί, έμεινα κατάπληκτος για το ότι ήμουν ακόμη ζωντανός. Κατεβαίνοντας κάτω άκουσα ψαλμούς σε μια γειτονική εκκλησούλα, όπου οι πιστοί πήγαιναν και έκαναν καθημερινά τη λειτουργία. Θυμάμαι ακόμη και τον ψαλμό που έλεγαν : «Ο Θεός θα μας φροντίσει». Πήγα ως την εκκλησούλα, άκουσα τους ψαλμούς, το διάβασμα της Βίβλου και την προσευχή. Ξαφνικά κάτι έγινε. Δεν μπορώ να το εξηγήσω. Μπορώ μόνο να το αποκαλέσω θαύμα. Ενιωσα σα ν’ ανασηκώθηκα απ’ τα σκοτάδια και να βγήκα σ’ ένα ζεστό, φωτεινό, ηλιόφωτο μέρος. Ένιωσα σα να με κουβαλούσαν απ’ την Κόλαση στον Παράδεισο. Ένιωσα τη δύναμη του Θεού, όπως δεν την είχα αισθανθεί ποτέ πριν. Κατάλαβα τότε πως εγώ από μόνος μου ήμουν υπεύθυνος για τα βάσανά μου. Ήξερα πως ο Θεός με την αγάπη Του ήταν εκεί για να με βοηθήσει. Από τότε μέχρι σήμερα, η ζωή μου ήταν ελεύθερη από στενοχώριες».

«Γυμνάζομαι για να μη στενοχωριέμαι»

Η ιστορία του συνταγματάρχου Έντι Ήγκαν (Εισαγγελέως Νέας Υόρκης, Προέδρου της Αθλητικής Επιτροπής Νέας Υόρκης, πρώην Ολυμπιονίκη).

‘Όταν ανακαλύπτω πως κάτι με στενοχωρεί και πως γυρίζω γύρω απ’ αυτό το πρόβλημα, σαν την καμήλα γύρω απ’ το πηγάδι με το νερό, στην Αίγυπτο, φροντίζω να διώχνω τις στενοχώριες μου με μια καλή σωματική άσκηση. Πάντα μετά το μυαλό μου ξεκαθαρίζει και μπορώ να ξαναπιάσω τη δουλειά μου με πιο πολλή όρεξη. Τα Σαββατοκύριακα γυμνάζομαι πάρα πολύ και όταν πια το σώμα μου κουραστεί από τη σωματική άσκηση, τα νομικά προβλήματα που μ’απασχολούσαν πριν, μου φαίνονται παιχνίδια, μόλις καταπιάνομαι μαζί τους.

Αρκετά συχνά στη Νέα Υόρκη, όπου εργάζομαι, βρίσκω μια ευκαιρία για να πάω ως την Αθλητική Λέσχη του Γαίηλ. Κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να στενοχωριέται όταν παίζει τέννις ή όταν πετά μ’ ένα ερασιτεχνικό αεροπλάνο. Είναι πολύ απασχολημένος για να στενοχωρηθεί. Τα τεράστια βουνά των προβλημάτων γίνονται μικροί αμμόλοφοι, που οι καινούριες σκέψεις κι ενέργειες τα δυαλύουν.

Βρίσκω πως το καλύτερο αντίδοτο για τη στενοχώρια είναι η σωματική άσκηση. Χρησιμοποιείτε τους μυς σας περισσότερο και το μυαλό σας λιγότερο όταν είστε στενοχωρημένοι και θα μείνετε κατάπληκτοι με το αποτέλεσμα. Αυτό το σύστημα μ’ ωφέλησε πολύ - όλες οι στενοχώριες μου εξαφανίζονται.

Άρθρο του καθηγητή Ουίλιαμ Λάιον Φέλπς.